سلطان الجابر: تنگه هرمز متعلق به ایران نیست که بخواهد آن را ببندد یا محدود کند
ابوظبی – اظهارات تند و کمسابقه سلطان الجابر، وزیر صنعت و فناوری پیشرفته امارات و مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک)، درباره تنگه هرمز را باید نشانهای روشن از افزایش سطح نگرانی کشورهای منطقه نسبت به تشدید تنشها و احتمال اختلال جدی در یکی از حیاتیترین شریانهای اقتصادی جهان دانست.
الجابر با تأکید بر اینکه «تنگه هرمز متعلق به ایران نیست»، عملاً به یکی از حساسترین خطوط قرمز در معادلات ژئوپلیتیک منطقه اشاره کرد؛ آبراهی که روزانه بخش قابل توجهی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند و هرگونه اختلال در آن میتواند پیامدهایی فوری و گسترده برای اقتصاد جهانی داشته باشد.
سخنان الجابر را میتوان پاسخی مستقیم به تهدیدهای مکرر درباره بستن یا محدودسازی تنگه هرمز دانست. او با برجسته کردن ابعاد جهانی این آبراه، تلاش کرد این پیام را منتقل کند که هرمز نه یک ابزار فشار سیاسی، بلکه یک مسیر حیاتی بینالمللی است که امنیت آن به منافع همه کشورها گره خورده است.
تأکید بر اینکه چنین اقدامی «تهدیدی برای امنیت انرژی، غذا و حتی سلامت جهانی» است، نشان میدهد نگرانیها فراتر از بازار نفت بوده و به زنجیرههای تأمین جهانی نیز تسری یافته است.
آمار ارائهشده از سوی مقام اماراتی، تصویری نگرانکننده از وضعیت فعلی ارائه میدهد: حمله به دهها کشتی، کشته شدن خدمه، سرگردانی صدها شناور و به خطر افتادن جان هزاران دریانورد. این ارقام نشان میدهد که بحران از سطح تهدید لفظی عبور کرده و وارد فاز عملیاتی و ملموس شده است.
چنین شرایطی میتواند به افزایش شدید هزینههای بیمه، اختلال در مسیرهای حملونقل، و در نهایت افزایش قیمت انرژی در بازارهای جهانی منجر شود؛ موضوعی که برای اقتصادهای مصرفکننده و تولیدکننده بهطور همزمان هزینهزا خواهد بود.
اهمیت این اظهارات زمانی بیشتر میشود که در کنار آغاز محاصره دریایی اعلامشده از سوی آمریکا قرار گیرد. در حالی که واشینگتن با ابزار نظامی و اقتصادی به دنبال افزایش فشار بر حکومت تهران است، کشورهای منطقه مانند امارات تلاش دارند از تبدیل این تنش به یک بحران فراگیر جلوگیری کنند.
در واقع، منطقه در حال ورود به مرحلهای است که در آن سه روند بهطور همزمان در حال شکلگیری است،افزایش فشار نظامی آمریکا، نگرانی کشورهای منطقه از اختلال در تجارت و بالا رفتن ریسک درگیری ناخواسته در آبهای خلیج.
اظهارات سلطان الجابر را باید هشداری جدی به همه بازیگران منطقهای و بینالمللی دانست: هرگونه بازی با تنگه هرمز، هزینهای جهانی خواهد داشت. این آبراه نهتنها یک مسیر ترانزیتی، بلکه ستون فقرات اقتصاد انرژی جهان است.
در شرایطی که تنشها به اوج خود رسیده، هر تصمیم اشتباه میتواند بحران را از سطح منطقهای به یک شوک اقتصادی جهانی تبدیل کند. اکنون بیش از هر زمان دیگر، آینده هرمز به نقطه تلاقی رقابت قدرتها، امنیت انرژی و ثبات جهانی تبدیل شده است.
