چهار ماه انتظار برای دفن؛ آیا خامنهای با چراغ سبز ترامپ به خاک سپرده شد؟
پس از چهار ماه بلاتکلیفی، سرانجام مراسم تشییع و تدفین علی خامنهای، رهبر پیشین حکومت تهران، در حالی برگزار شد که پایان جنگ، توقف درگیریها و آغاز مذاکرات میان تهران و واشینگتن، زمینه برگزاری این مراسم را فراهم کرد؛ موضوعی که این پرسش را در محافل سیاسی و رسانهای مطرح کرده است که آیا حکومت تهران بدون موافقت غیرمستقیم آمریکا قادر به برگزاری این مراسم بود؟
مراسم تشییع خامنهای از ۱۲ تیرماه، چهار ماه پس از کشته شدن او در حملات نظامی، تحت تدابیر شدید امنیتی در تهران آغاز شد. در طول این چهار ماه، حکومت تهران به دلیل نگرانی از حملات احتمالی و شرایط جنگی، از برگزاری مراسم عمومی خودداری کرده بود و تنها پس از اعلام آتشبس و آغاز روند مذاکرات با آمریکا، امکان برگزاری مراسم را یافت.
همزمان با آغاز این مراسم، ژنرال بازنشسته جک کین، از فرماندهان سابق ارتش آمریکا، در گفتوگو با فاکسنیوز تاکید کرد که دونالد ترامپ در صورت لزوم برای وادار کردن حکومت تهران به پذیرش شرایط آمریکا، از استفاده دوباره از نیروی نظامی تردیدی نخواهد داشت. وی همچنین هشدار داد که هرگونه تلاش حکومت تهران برای کنترل تنگه هرمز یا حمله به کشتیهای عبوری میتواند بار دیگر به عملیات نظامی آمریکا علیه ایران منجر شود.
اظهارات کین در شرایطی بیان شد که مذاکرات میان دو طرف بر پایه تفاهمنامهای برای دستیابی به «توافق نهایی صلح» ادامه دارد و توقف درگیریها، فضای لازم را برای برگزاری مراسم تشییع خامنهای فراهم کرده است.
در همین حال، بررسی بازتاب سه روز نخست مراسم در رسانههای بینالمللی نشان میدهد بسیاری از رسانههای غربی و اسرائیلی، این مراسم را نه صرفاً یک آیین سوگواری، بلکه نمادی از تغییر موازنه قدرت پس از جنگ ارزیابی کردهاند. بر اساس گزارشی که در فایل پیوست ارائه شده، رسانههایی مانند نیویورکتایمز، واشینگتنپست، گاردین، آسوشیتدپرس و فاکسنیوز، علاوه بر پوشش تدابیر امنیتی و غیبت مجتبی خامنهای، بر این نکته تمرکز کردند که حکومت تهران تنها پس از توقف جنگ و آغاز مذاکرات توانست مراسم عمومی را برگزار کند.
همچنین غیبت مجتبی خامنهای، جانشین رهبر پیشین، به یکی از مهمترین محورهای پوشش رسانههای جهان تبدیل شد. بسیاری از رسانهها این غیبت را نشانهای از نگرانیهای امنیتی و ابهام در ساختار قدرت پس از کشته شدن علی خامنهای دانستند.
همزمانی آغاز مراسم تشییع با چهارم ژوئیه، سالروز استقلال آمریکا، نیز توجه تحلیلگران را جلب کرد. جک کین این همزمانی را تصادفی ندانست و مدعی شد حکومت تهران آگاهانه این تاریخ را انتخاب کرده است.
اگرچه هیچ مقام آمریکایی رسماً اعلام نکرده است که واشینگتن مجوز برگزاری مراسم یا انتقال پیکر خامنهای را صادر کرده باشد، اما همزمانی پایان جنگ، توقف حملات، آغاز مذاکرات و برگزاری مراسم پس از چهار ماه، این برداشت را در میان برخی تحلیلگران تقویت کرده است که حکومت تهران بدون کاهش فشار نظامی آمریکا و موافقت ضمنی واشینگتن، امکان برگزاری چنین مراسم گستردهای را نداشت.
از این منظر، مراسم تدفین علی خامنهای بیش از آنکه تنها پایان زندگی طولانیترین رهبر حکومکت تهران هبر پیشین حکومت تهران نیز در سایه تحولات جنگ و مذاکرات با آمریکا برگزار شد.
