وقتی ادبیات سیاسی به مرز هذیان میرسد؛ واکنشها به یادداشت جنجالی شریعتمداری در کیهان
از شعار «انتقام» تا نامهنگاری با عزرائیل؛ یادداشتی که به سوژه انتقاد و تمسخر تبدیل شد
انتشار یادداشتی از سوی حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، موجی از واکنشها را در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی به همراه داشته است؛ یادداشتی که به جای ارائه یک تحلیل سیاسی، با ادبیاتی غیرمعمول خطاب به «عزرائیل» نوشته شده و درباره مرگ یک سناتور آمریکایی اظهارنظر کرده است.
شریعتمداری در این یادداشت ضمن اشاره به مرگ این مقام آمریکایی، از عزرائیل تشکر کرده، اما همزمان با لحنی کنایهآمیز ابراز گلایه کرده است که چرا فرصت نداده تا «خودشان سراغ او بروند».
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که جریانهای نزدیک به حکومت تهران طی سالهای گذشته بارها از ادبیات تهدید، انتقامجویی و دشمنستیزی در مواضع سیاسی خود استفاده کردهاند؛ اما منتقدان معتقدند چنین نوشتههایی بیش از آنکه نشانه قدرت سیاسی باشد، بیانگر بحران در ادبیات و گفتمان این جریان است.
واکنشها؛ از انتقاد رسانهای تا تمسخر در فضای مجازی
پس از انتشار این یادداشت، شماری از منتقدان آن را نمونهای از فاصله گرفتن برخی رسانههای حکومتی از چارچوبهای معمول روزنامهنگاری دانستند.
به گفته منتقدان، روزنامهای که سالها خود را یکی از رسانههای اصلی جریان تندرو معرفی کرده، با انتشار چنین مطالبی اعتبار حرفهای خود را زیر سؤال برده و به جای تولید تحلیل سیاسی، به انتشار ادبیاتی روی آورده که واکنشهای گسترده و گاه طنزآمیز در فضای مجازی ایجاد کرده است.
بحران روایت در جریان تندرو
تحلیلگران سیاسی معتقدند استفاده مکرر از ادبیات افراطی، وعدههای انتقام و روایتهای غیرمتعارف، نشاندهنده تلاش بخشی از جریان حاکم برای حفظ گفتمان تقابل در شرایطی است که با بحرانهای داخلی و خارجی متعددی روبهرو شده است.
به باور منتقدان، تبدیل یک موضوع مرگ و سیاست خارجی به نامهای خطاب به یک شخصیت نمادین، بیش از آنکه پیام سیاسی مؤثری ایجاد کند، موجب افزایش فاصله میان این نوع ادبیات و افکار عمومی شده است.
یادداشت اخیر شریعتمداری بار دیگر بحث درباره جایگاه رسانههای حکومتی، کیفیت ادبیات سیاسی و میزان تأثیرگذاری گفتمانهای تندرو در فضای اجتماعی ایران را مطرح کرده است.
