واشنگتن: ذخایر موشکی حکومت تهران به نصف کاهش یافت، اما تهدید همچنان پابرجاست

واشنگتن – گزارش تحلیلی روزنامه وال‌استریت ژورنال از ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل نشان می‌دهد که در پی حملات گسترده و هماهنگ، ذخایر موشک‌های بالستیک حکومت تهران تقریباً به نصف کاهش یافته است؛ تحولی که از نگاه تحلیلگران، یکی از مهم‌ترین ضربات راهبردی به توان نظامی این حکومت در سال‌های اخیر محسوب می‌شود.

بر اساس این گزارش، بخش قابل توجهی از زیرساخت‌های نظامی و مراکز تولید تسلیحات هدف قرار گرفته و بیش از نیمی از پرتابگرهای موشکی نابود یا از چرخه عملیاتی خارج شده‌اند. این حملات، نه‌تنها توان عملیاتی کوتاه‌مدت را کاهش داده، بلکه هزینه‌های سنگینی نیز بر برنامه موشکی حکومت تحمیل کرده است.

 با این حال، گزارش تأکید می‌کند که این ضربه به معنای پایان تهدید نیست. حکومت تهران همچنان هزاران موشک کوتاه‌برد و میان‌برد در اختیار دارد و بخشی از پرتابگرها در تأسیسات زیرزمینی حفظ شده‌اند که امکان بازیابی و بازسازی آن‌ها وجود دارد. به گفته مقامات اسرائیلی، از حدود ۲۵۰۰ موشک میان‌برد، هنوز بیش از ۱۰۰۰ فروند باقی مانده است.

این تحولات نشان‌دهنده یک موفقیت مهم در تضعیف یکی از اصلی‌ترین ابزارهای بازدارندگی حکومت تهران است؛ ابزاری که طی سال‌ها با سرمایه‌گذاری گسترده به‌عنوان ستون اصلی قدرت نظامی و نفوذ منطقه‌ای توسعه یافته بود.

با این حال، حفظ بخش قابل توجهی از این توان، به‌ویژه در شبکه‌های زیرزمینی و پرتابگرهای سیار، نشان می‌دهد که تهدید موشکی همچنان به‌طور کامل از میان نرفته است. نگرانی اصلی در محافل غربی این است که حکومت بتواند در دوره‌های آتش‌بس یا کاهش تنش، بخشی از این ظرفیت را به‌سرعت بازسازی کند.

 در مجموع، اگرچه این حملات ضربه‌ای سنگین به توان موشکی وارد کرده و موازنه را تا حدی تغییر داده، اما واقعیت میدانی همچنان نشان می‌دهد که تهدید نظامی حکومت تهران علیه منطقه و منافع بین‌المللی به‌طور کامل مهار نشده است.

وضعیت و مکان‌های اصلی ذخایر موشکی باقی‌مانده

بر اساس ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل و گزارش‌های ماهواره‌ای تا آوریل ۲۰۲۶، بخش قابل توجهی از ذخایر موشکی باقی‌مانده در تأسیسات زیرزمینی موسوم به «شهرهای موشکی» و همچنین پرتابگرهای سیار پراکنده در مناطق کوهستانی نگهداری می‌شوند.

مکان‌های کلیدی ذخایر موشکی:

خورم‌آباد (لرستان)
بزرگ‌ترین پایگاه زیرزمینی موشکی با بیشترین تعداد سیلو.
بخش‌هایی از تونل‌ها و سیلوها آسیب دیده، اما بخش قابل توجهی از موشک‌ها و پرتابگرها در عمق زمین حفظ شده‌اند و عملیات کاوش و بازیابی آن‌ها ادامه دارد.

تبریز (آذربایجان شرقی)
دومین پایگاه سیلویی، مناسب برای موشک‌های میان‌برد با قابلیت تهدید بخش‌هایی از اروپا.
سطح پایگاه به شدت آسیب دیده، اما تونل‌های زیرزمینی هنوز بخشی از ظرفیت را حفظ کرده‌اند.

شیراز (فارس)
شامل پایگاه‌های شمالی، جنوبی و غربی با شبکه تونل‌های زیرزمینی.
چندین ورودی تونل و انبار هدف قرار گرفته، اما پرتابگرهای سیار و موشک‌های کوتاه‌برد و میان‌برد همچنان در دسترس هستند.

سمنان و شاهرود
مراکز اصلی تولید و آزمایش موشک.
با وجود آسیب‌های جدی، انبارهای زیرزمینی و پرتابگرهای سیار در مناطق کوهستانی اطراف همچنان باقی مانده‌اند.

پارچین، خجیر و حکیمیه (نزدیک تهران)
مراکز کلیدی تولید موشک که «آسیب شدید» دیده‌اند.
با این حال، برخی انبارهای زیرزمینی همچنان فعال یا قابل بازیابی هستند.

یزد، بندرعباس (خورگو) و قشم
پایگاه‌های جنوبی برای کنترل و تهدید خلیج و تنگه هرمز.
بسیاری از این مراکز چندین بار هدف قرار گرفته‌اند، اما عملیات تعمیر و بازسازی تونل‌ها ادامه دارد.

دزفول (اهواز)
یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های موشکی زیرزمینی در نزدیکی مرز عراق محسوب می‌شود.
ورودی‌های تونل و ساختمان‌های سطحی این پایگاه چندین بار هدف قرار گرفته‌اند. در حال حاضر، عملیات پاکسازی آوار با استفاده از بولدوزر برای دسترسی مجدد به بخش‌های زیرزمینی در جریان است.
با وجود این آسیب‌ها، هسته اصلی سامانه زیرزمینی همچنان نسبتاً سالم (intact) ارزیابی می‌شود و قابلیت بازیابی دارد، هرچند دسترسی به آن با محدودیت مواجه شده است.

قم (شمال قم)
پایگاه موشکی واقع در حدود ۴۰ کیلومتری شمال شهر قم، دچار آسیب متوسط در بخش‌های سطحی شده است.
با این حال، عملیات تعمیر سقف و سازه‌ها از اواخر سال ۲۰۲۵ آغاز و تا فوریه ۲۰۲۶ تکمیل شده است.
این پایگاه برای نگهداری و پرتاب موشک‌های میان‌برد مورد استفاده قرار می‌گیرد و روند تقویت و بازسازی آن همچنان ادامه دارد.

اصفهان و مناطق اطراف (از جمله کاشان – آران و بیدگل)
این منطقه شامل چندین پایگاه مهم در شمال، جنوب و غرب اصفهان است، از جمله پایگاه موشکی کاشان.
بخش‌هایی از انبارهای موشکی – از جمله محل نگهداری موشک‌های «قدر» – و تأسیسات سطحی، آسیب جدی دیده‌اند.
در حال حاضر، عملیات حفر مجدد و تقویت ورودی‌های تونل برای دسترسی به ذخایر زیرزمینی در جریان است.

به دلیل نزدیکی این منطقه به مراکز تولید موشک، اهمیت راهبردی آن بسیار بالا ارزیابی می‌شود و تلاش برای حفظ و بازسازی ظرفیت‌های آن ادامه دارد.