میلیاردها دلار در دل کوهها؛ نگاهی به شهر موشکی یزد و هزینههای پنهان آن
به گزارش خبرگزاری سایت دولت اهواز، شهر موشکی یزد بهعنوان یکی از مهمترین و محرمانهترین تأسیسات نظامی حکومت تهران، در دل کوههای گرانیتی جنوبغرب این شهر احداث شده و نقش کلیدی در ساختار دفاعی و موشکی این حکومت ایفا میکند؛ مجموعهای زیرزمینی که به گفته منابع مختلف، بخشی از راهبرد گسترده «شهرهای موشکی» برای حفظ و توسعه توان بالستیک به شمار میرود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، این پایگاه در عمق حدود ۵۰۰ متری زمین ساخته شده و شامل شبکهای پیچیده از تونلها، سالنهای مونتاژ، انبارهای نگهداری مهمات، سامانههای حملونقل ریلی داخلی برای جابهجایی موشکها و خروجیهای متعدد برای پرتاب است. گفته میشود در این مجموعه، انواع موشکهای میانبرد و دوربرد نگهداری و آمادهسازی میشوند و این پایگاه یکی از مراکز اصلی پشتیبانی از توان موشکی حکومت تهران محسوب میشود.
موقعیت جغرافیایی این تأسیسات نیز قابل توجه است. نزدیکی آن به مناطق شهری، جادههای ارتباطی و حتی فضاهای عمومی، از جمله پارکهای تفریحی، باعث شده برخی کارشناسان آن را مصداق استفاده از «سپر انسانی» بدانند؛ موضوعی که در صورت وقوع حملات نظامی، میتواند جان شهروندان غیرنظامی را در معرض خطر جدی قرار دهد.
در هفتهها و ماههای اخیر، همزمان با افزایش تنشهای نظامی در منطقه، این پایگاه بارها هدف حملات هوایی قرار گرفته است. گزارشها از وقوع انفجارهای شدید در اطراف این مجموعه و انتشار تصاویر دود غلیظ حکایت دارند. با این حال، منابع رسمی حکومت تهران تاکنون جزئیات دقیقی از میزان خسارات یا تلفات احتمالی ارائه نکردهاند و تنها به انتشار بیانیههای کلی بسنده شده است. برخی تحلیلگران نظامی بر این باورند که با وجود آسیب به بخشهای سطحی، ساختار عمیق و زیرزمینی این پایگاه همچنان تا حد زیادی فعال باقی مانده است.
در کنار ابعاد نظامی، هزینههای سنگین ساخت و نگهداری چنین پروژههایی در شرایطی که بخش بزرگی از جامعه با مشکلات اقتصادی، بیکاری و تورم شدید مواجه است، مورد انتقاد گسترده قرار گرفته است. منتقدان معتقدند حکومت تهران منابع مالی کلانی را که میتوانست صرف بهبود وضعیت معیشتی مردم، توسعه زیرساختهای عمومی و حل بحرانهای اجتماعی شود، به توسعه پروژههای نظامی اختصاص داده است.
از سوی دیگر، برخی تحلیلها به ارتباط میان پروژههای کلان نظامی و بحرانهای زیستمحیطی در مناطق مرکزی ایران اشاره دارند. مسائلی مانند کمبود شدید آب در استانهایی نظیر اصفهان و یزد، خشک شدن منابع آبی و انتقال آب از رودخانههایی چون کارون، از جمله موضوعاتی است که در این چارچوب مورد بحث قرار میگیرد. هرچند این ارتباطها نیازمند بررسیهای دقیق و مستقل است، اما در فضای عمومی و میان کارشناسان، بهعنوان یکی از پیامدهای سیاستهای کلان توسعهای و امنیتی مطرح میشود.
همچنین در سالهای گذشته، برخورد با برخی فعالان و پژوهشگران حوزه محیط زیست و بازداشت یا محکومیت آنان، توجه نهادهای حقوق بشری را به خود جلب کرده است. در این میان، گمانهزنیهایی درباره ارتباط این برخوردها با مسائل امنیتی و پروژههای حساس مطرح شده، اما تاکنون اطلاعات شفافی از سوی نهادهای رسمی ارائه نشده است.
کارشناسان بر این باورند که تمرکز گسترده بر توسعه زیرساختهای نظامی، بهویژه در نزدیکی مناطق مسکونی، نهتنها موجب افزایش آسیبپذیری این مناطق در شرایط درگیری میشود، بلکه میتواند شکاف میان نیازهای واقعی جامعه و اولویتهای حاکمیت را عمیقتر کند.
در مجموع، شهر موشکی یزد را میتوان نمادی از راهبرد نظامی حکومت تهران دانست؛ راهبردی که در کنار اهداف دفاعی، با چالشها و پرسشهای جدی در حوزههای اقتصادی، زیستمحیطی و انسانی همراه شده و همچنان یکی از موضوعات بحثبرانگیز در تحلیل وضعیت کنونی ایران به شمار میرود.
