دولت آمریکا به حکومت تهران تا روز شنبه مهلت داده است تا با صدور یک بیانیه رسمی، ضمن اعلام باز بودن مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز، توقف حملات به کشتیهای تجاری را تضمین کند؛ اقدامی که واشینگتن آن را آزمونی برای سنجش اراده تهران در ادامه مذاکرات میداند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، مقامهای ارشد دولت آمریکا اعلام کردهاند ادامه گفتوگوها با حکومت تهران به صدور یک موضعگیری علنی درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز مشروط شده است. واشینگتن خواستار آن است که تهران اعلام کند هیچ محدودیتی برای عبور کشتیها ایجاد نخواهد کرد، از دریافت هرگونه عوارض یا هزینه از شناورها خودداری میکند و حملات علیه کشتیهای تجاری متوقف خواهد شد.
این درخواست در حالی مطرح شده که آمریکا حکومت تهران را مسئول حملات اخیر به کشتیهای تجاری در آبهای منطقه میداند. مقامهای آمریکایی گفتهاند تهران باید دستکم بهصورت ضمنی بپذیرد که این حملات «اشتباه» بوده و تضمین دهد چنین اقداماتی تکرار نخواهد شد.
به گفته برخی مقامهای آمریکایی، پیام واشینگتن از طریق کانالهای مستقیم و همچنین میانجیهای منطقهای به تهران منتقل شده و انتظار میرود این موضوع در دیدار عباس عراقچی، وزیر خارجه حکومت تهران، با بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، مورد بررسی قرار گیرد.
بحران اعتماد میان تهران و واشینگتن
این ضربالاجل نشاندهنده افزایش بیاعتمادی میان دو طرف پس از حملات اخیر به کشتیرانی در تنگه هرمز است. مقامهای آمریکایی میگویند حملات دریایی، تفاهم پیشین میان دو طرف را زیر سؤال برده و نگرانیهایی درباره توانایی حکومت تهران برای اجرای تعهدات آینده، بهویژه در زمینه پرونده هستهای، ایجاد کرده است.
واشینگتن همچنین مدعی شده است که در داخل ساختار قدرت حکومت تهران اختلافاتی میان جریانهای تندرو و گروههایی که خواهان ادامه مذاکرات هستند، وجود دارد. بر اساس این ارزیابی، برخی مقامهای ایرانی در مذاکرات غیرعلنی تلاش کردهاند مسئولیت حملات را به «عناصر سرکش» نسبت دهند؛ ادعایی که نشاندهنده شکاف در تصمیمگیریهای امنیتی حکومت تهران تلقی شده است.
ترامپ: مذاکره ادامه دارد، اما آتشبس پایان یافته است
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، با وجود اعلام پایان آتشبس، گفته است که مسیر مذاکره همچنان باز است. او اعلام کرده حکومت تهران خواهان ادامه گفتوگوها شده و آمریکا نیز این درخواست را پذیرفته، اما تأکید کرده که توافق پیشین دیگر معتبر نیست.
این موضعگیری نشان میدهد واشینگتن همزمان دو مسیر را دنبال میکند: حفظ کانال دیپلماتیک برای دستیابی به توافق و آماده نگه داشتن گزینههای فشار نظامی و اقتصادی در صورت ادامه اقدامات تهران.
تنگه هرمز؛ نقطه حساس تقابل
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان است و هرگونه تهدید علیه امنیت کشتیرانی در این منطقه میتواند پیامدهای گسترده اقتصادی و امنیتی داشته باشد. آمریکا هشدار داده است که ادامه تهدیدها علیه کشتیهای تجاری با واکنش سخت روبهرو خواهد شد.
اکنون نگاهها به مذاکرات عمان دوخته شده است؛ جایی که حکومت تهران باید میان پذیرش مسئولیت حملات اخیر و ارائه تضمینهای جدید، یا ادامه رویارویی با واشینگتن، تصمیمگیری کند.
مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند که فرصت دیپلماسی همچنان وجود دارد، اما این فرصت نامحدود نیست و همزمان گزینههای نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی برای مقابله با اقدامات تهران در حال بررسی است
