مردم زیر بار گرانی له میشوند؛ حکومت تهران مسبب بحران معیشتی
افزایش سرسامآور قیمتها در جغرافیای ایران دیگر تنها یک بحران اقتصادی نیست؛ بلکه به بحرانی اجتماعی و روانی تبدیل شده که زندگی روزمره میلیونها شهروند را تحت تأثیر قرار داده است. پیامهایی که از شهرهای مختلف به رسانهها رسیده، تصویری روشن از جامعهای ارائه میدهد که در آن، مردم نهتنها قدرت خرید خود را از دست دادهاند، بلکه بسیاری از ابتداییترین نیازهای زندگی نیز برایشان به آرزو تبدیل شده است.
در شرایطی که حکومت تهران همچنان از «کنترل بازار» و «مدیریت اقتصادی» سخن میگوید، واقعیت در خیابانها، فروشگاهها و داروخانهها چیز دیگری است. شهروندان از جهشهای روزانه قیمتها حرف میزنند؛ وضعیتی که در آن، حتی فروشگاهها قیمت کالاها را از روی بستهبندی پاک میکنند تا بتوانند هر روز نرخ تازهای اعلام کنند.
آنچه امروز در بازار ایران دیده میشود، تنها گرانی معمول نیست؛ بلکه نوعی فروپاشی تدریجی قدرت خرید است. قیمت کالاهای اساسی مانند گوشت، مرغ، برنج و لبنیات به سطحی رسیده که بسیاری از خانوادهها عملاً از خرید آنها ناتوان شدهاند. روایتهایی از شهروندان نشان میدهد خرید چند قلم کالای ساده برای یک خانواده کوچک، اکنون میلیونها تومان هزینه دارد؛ در حالی که درآمدها تقریباً ثابت ماندهاند.
برخی شهروندان میگویند قیمت مرغ تنها در یک هفته دهها هزار تومان افزایش یافته و برنج به مرز نیم میلیون تومان برای هر کیلو رسیده است. حتی اقلامی که زمانی جزو خریدهای عادی روزمره بودند—مانند چیپس، بستنی یا بیسکویت—اکنون به کالاهای گران تبدیل شدهاند. این تغییر فقط اقتصادی نیست؛ بلکه نشاندهنده تغییر سبک زندگی اجباری مردم است. خانوادهها ناچار شدهاند بسیاری از نیازهای عادی خود را حذف کنند.
اما بحران فقط به خوراکیها محدود نیست. بازار لوازم الکترونیکی، خدمات، تعمیرات و حتی تفریحات روزمره نیز با افزایش شدید قیمتها مواجه شده است. نمونههایی مانند افزایش قیمت لپتاپ از ۴۰ میلیون به ۱۲۰ میلیون تومان طی چند ماه، یا جهش قیمت دوچرخه و کفش ورزشی، نشان میدهد تورم اکنون تمام لایههای زندگی را درگیر کرده است.
در این میان، شاید دردناکترین بخش بحران، حوزه درمان و دارو باشد. گزارشها حاکی از آن است که بسیاری از بیماران به دلیل افزایش شدید قیمت دارو، درمان خود را متوقف کردهاند. داروهایی که ظرف یک ماه دو برابر شدهاند، یا خدمات درمانی که هزینه آنها چند برابر شده، نشان میدهد بحران اقتصادی مستقیماً به بحران سلامت تبدیل شده است. برای بسیاری از خانوادهها، بیماری اکنون نهفقط یک مشکل پزشکی، بلکه تهدیدی اقتصادی است.
از منظر تحلیلی، مجموعه این تحولات را نمیتوان جدا از سیاستهای کلان حکومت تهران، نوسانات ارزی، تحریمها، فساد ساختاری و بحرانهای منطقهای دانست. در سالهای اخیر، اقتصاد ایران تحت فشار همزمان سوءمدیریت داخلی و تنشهای خارجی قرار گرفته و نتیجه آن، انتقال مستقیم هزینهها به مردم بوده است. سقوط ارزش پول ملی، افزایش تورم و کاهش شدید قدرت خرید، اکنون به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شدهاند.
یکی دیگر از ابعاد مهم این بحران، تأثیر آن بر روحیه و امید اجتماعی است. پیامهایی که از شهروندان منتشر میشود، فقط درباره اعداد و قیمتها نیست؛ بلکه درباره احساس «له شدن» و فرسودگی روانی است. حذف تفریحات ساده، نگرانی دائمی از افزایش قیمتها و ناتوانی در تأمین نیازهای اولیه، جامعه را وارد مرحلهای از ناامیدی مزمن کرده است.
همزمان، نوسانات برق و فرسودگی زیرساختها نیز فشار را دوچندان کرده است. خانوادههایی که به دلیل قطع برق و نوسانات، لوازم خانگی خود را از دست دادهاند، حالا با هزینههای چند ده میلیونی تعمیرات روبهرو هستند؛ هزینههایی که بسیاری توان پرداخت آن را ندارند.
در نهایت، آنچه امروز در جغرافیای ایران جریان دارد، صرفاً یک موج تورمی نیست؛ بلکه نشانهای از بحرانی عمیقتر در ساختار اقتصادی و اجتماعی است. جامعهای که در آن، بخش بزرگی از مردم هر روز فقیرتر میشوند، طبقه متوسط در حال فروریختن است و حتی سادهترین نیازهای زندگی به دغدغهای بزرگ تبدیل شدهاند.
روایت شهروندان از بازار و زندگی روزمره، تصویری واقعیتر از هر آمار رسمی ارائه میدهد: مردمی که زیر فشار همزمان گرانی، کمبود و بیثباتی اقتصادی، احساس میکنند آرامآرام در حال فرسوده شدن هستند.
