رنجنامه مصطفی هلیچی شاعر اهوازی از شیبان؛ «در اهواز حتی فرهنگ هم امنیتی است»
نسخهای از رنجنامه و شهادتنامه مصطفی هلیچی، معروف به «مصطفی جمال»، شاعر، مترجم و فعال فرهنگی محبوس در زندان شیبان اهواز منتشر شده است؛ که در آن از فشارهای امنیتی، شکنجه، بازداشتهای طولانیمدت و صدور احکام سنگین علیه فعالان فرهنگی عرب در اهواز سخن گفته شده است.
مصطفی جمال در این نامه، وضعیت فعالان مدنی و فرهنگی در اهواز را به «راه رفتن روی میدان مین» تشبیه کرده و از نهادهای حقوق بشری و افکار عمومی خواسته است صدای نویسندگان، شاعران و هنرمندان زندانی را بشنوند.
فعالیت فرهنگی زیر سایه نگاه امنیتی
این شاعر اهوازی در ابتدای نامه خود مینویسد که همواره تلاش کرده است از طریق ادبیات، رسانه و هنر، به جامعه خود خدمت کند و ادبیات و فرهنگ اهواز را در کنار ادبیات عربی و جهانی معرفی کند.
مصطفی هلیچی، معروف به «مصطفی جمال» تأکید کرده است که برخلاف سایر مناطق، در اهواز حتی فعالیتهای فرهنگی دارای مجوز نیز با برخوردهای امنیتی روبهرو میشوند.
به نوشته مصطفی جمال، فعالیتهایی که با مجوز رسمی و تحت نظارت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار میشوند نیز از نگاه نهادهای امنیتی به عنوان تهدید تلقی شده و برگزارکنندگان آن با بازداشت، بازجویی و زندان مواجه میشوند.
وی در بخشی از این نامه میپرسد:«آیا منطقی است که یک شاعر برای جامعه از سارقان و قاچاقچیان مواد مخدر خطرناکتر تلقی شود؟ در کجای دنیا یک نویسنده به خاطر آرزوهای ادبی خود زندانی میشود؟»
از «منصة الوطن» تا بازداشت و بلاتکلیفی
بر اساس این رنجنامه، مصطفی جمال در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ پروژه فرهنگی «منصة الوطن» (تریبون وطن) را برای معرفی استعدادهای ادبی و هنری جوانان اهوازی در شبکههای اجتماعی راهاندازی کرد.
مصطفی هلیچی، پس از پایان این پروژه توسط نهادهای امنیتی بازداشت شد و نزدیک به دو سال را بدون صدور حکم قطعی در بازداشت موقت گذراند.
به گفته وی، آزادی او نیز مشروط به توقف کامل فعالیتهای ادبی و رسانهای بود و پس از آزادی نیز دو سال از هرگونه فعالیت فرهنگی محروم ماند.
بازداشت دوباره و اتهامات امنیتی
مصطفی جمال در ادامه نامه خود نوشته است که پس از آغاز فعالیت به عنوان مترجم متون عربی و فارسی، در دسامبر ۲۰۲۴ بار دیگر توسط پلیس امنیت بازداشت شد.
این شاعر اهوازی در جریان بازجوییها تحت ضرب و شتم، توهین و فشارهای شدید قرار گرفته تا اتهاماتی از جمله «عضویت در گروههای تجزیهطلب»، «ارتباط با جریانهای مخالف خارج از کشور» و «اقدام علیه امنیت ملی از طریق انتقال اخبار زندانیان سیاسی» را بپذیرد.
این شاعر تأکید میکند تنها ارتباط او با مختار البوشوکه، یکی از زندانیان سیاسی، به همبندی در دوران بازداشت قبلی و تماسهای تلفنی برای احوالپرسی محدود بوده است.
۱۳ سال زندان برای یک شاعر
بر اساس اطلاعات منتشرشده، دادگاه انقلاب حکومت تهران در منطقه اهواز برای مصطفی جمال حکم ۱۳ سال و یک روز حبس تعزیری، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و محدودیت سفر صادر کرده است.
مصطفی هلیچی در پایان نامه خود این پرونده را تنها نمونهای از وضعیت فعالان فرهنگی در اهواز دانسته و نوشته است هر فردی که بخواهد در حوزه فرهنگ، رسانه، سیاست یا حتی اقتصاد فعالیت مستقلی داشته باشد، با فشارهای امنیتی و قضایی روبهرو میشود.
درخواست برای اقدام بینالمللی
کمیسیون اجرایی دولت اهواز با انتشار این رنجنامه، حکم صادرشده علیه مصطفی جمال را محکوم کرده و آن را نمونهای از نقض آزادی بیان و حقوق بنیادین فعالان فرهنگی در اهواز دانسته است.
این سازمان از نهادهای بینالمللی مدافع حقوق بشر خواسته است نسبت به بازداشت، محاکمه و صدور احکام سنگین علیه شاعران، نویسندگان و فعالان فرهنگی در اهواز واکنش فوری نشان دهند و برای توقف این روند اقدام کنند.
