بیمارستان بقایی در سایه اهداف نظامی؛ چرا بیماران اهواز بهای تصمیمهای نظامی را میپردازند؟
حملات اخیر آمریکا به اهداف نظامی در نزدیکی بیمارستان بقایی ۲ اهواز و تخلیه اضطراری این مرکز درمانی، از جمله بخش کودکان مبتلا به سرطان، بار دیگر موضوع استقرار تأسیسات نظامی در مجاورت مراکز درمانی را به یکی از مهمترین محورهای بحث تبدیل کرده است؛ موضوعی که از یک سو نگرانیهای جدی درباره امنیت غیرنظامیان را برانگیخته و از سوی دیگر، پرسشهایی درباره مسئولیت تصمیمگیران در جانمایی این مراکز مطرح کرده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، با آغاز حملات به اهداف نظامی اطراف بیمارستان، روند درمان بیماران مختل و تخلیه اضطراری بیمارستان انجام شد. این اتفاق نشان داد که قرار گرفتن یک مرکز درمانی در نزدیکی اهداف نظامی، بیماران، کادر درمان و همراهان آنان را در معرض خطر مستقیم قرار میدهد؛ وضعیتی که بهویژه برای بیماران بدحال و کودکان سرطانی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد.
منتقدان میگویند اگر تأسیسات و تجهیزات نظامی در نزدیکی مراکز درمانی مستقر شده باشند، این تصمیم عملاً خطر حملات احتمالی را به محیطی منتقل میکند که باید از امنترین نقاط برای غیرنظامیان باشد. از نگاه آنان، بیمارستانها نباید در شرایطی قرار گیرند که بیماران به دلیل نزدیکی به اهداف نظامی، ناچار به تخلیه یا توقف روند درمان شوند.
در مقابل، حمله به اهداف نظامی در مجاورت یک بیمارستان نیز با انتقادهای گسترده روبهرو شده است. برخی ناظران و فعالان حقوقی هشدار دادهاند که هرگونه عملیات نظامی که جان غیرنظامیان و مراکز درمانی را در معرض خطر قرار دهد، باید با رعایت کامل اصول حقوق بشردوستانه بینالمللی انجام شود. شماری از مقامهای حکومت تهران نیز این حملات را محکوم کرده و آن را «جنایت جنگی» توصیف کردهاند.
با این حال، منتقدان تأکید میکنند که صرف محکوم کردن حملات، پاسخگوی پرسش اصلی نیست: چرا اهداف یا زیرساختهای نظامی در نزدیکی یکی از مهمترین بیمارستانهای اهواز قرار گرفتهاند؟ آنان معتقدند تا زمانی که درباره جانمایی این تأسیسات شفافسازی نشود، نگرانی درباره امنیت بیماران و کارکنان درمانی ادامه خواهد داشت.
آنچه در اهواز رخ داد، بار دیگر این واقعیت را آشکار کرد که در هر درگیری نظامی، نخستین قربانیان اغلب غیرنظامیان هستند؛ بیمارانی که نه نقشی در تصمیمهای نظامی دارند و نه توان فرار از پیامدهای آن. از همین رو، حفاظت از مراکز درمانی و دور نگه داشتن آنها از هرگونه هدف نظامی، از مهمترین الزامات برای کاهش خطرات جنگ و حفظ جان شهروندان به شمار میرود.
