ایجاد نا امنی و تنش توسط حکومت تهران با شلیک موشک به نفتکشی در تنگه هرمز

حمله به یک نفتکش در نزدیکی تنگه هرمز، بار دیگر این آبراه راهبردی را به کانون بحران امنیتی خاورمیانه تبدیل کرده است. در حالی که مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) از اصابت یک پرتابه ناشناس به یک نفتکش در آب‌های نزدیک عمان خبر داده، گزارش‌های رسانه‌های آمریکایی انگشت اتهام را به سوی سپاه پاسداران نشانه رفته‌اند؛ موضوعی که در صورت تأیید می‌تواند پیامدهای سیاسی، نظامی و اقتصادی گسترده‌ای برای حکومت تهران به همراه داشته باشد.

بر اساس گزارش UKMTO، این نفتکش در فاصله هشت مایل دریایی شرق لیما در عمان و در مسیر حرکت به سمت جنوب، از سمت چپ هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفت که در پی آن آتش‌سوزی در کشتی آغاز شد. تاکنون گزارشی از تلفات انسانی یا نشت مواد آلاینده منتشر نشده و مقام‌های مسئول تحقیقات درباره این حادثه را آغاز کرده‌اند. همچنین به تمامی شناورهای عبوری هشدار داده شده است با نهایت احتیاط از منطقه عبور کرده و هرگونه فعالیت مشکوک را گزارش دهند.

این حادثه در شرایطی رخ داده که رسانه‌های آمریکایی به نقل از مقام‌های این کشور گزارش داده‌اند سپاه پاسداران دوشنبه شب به چند کشتی تجاری در محدوده تنگه هرمز موشک شلیک کرده و دست‌کم دو شناور آسیب دیده‌اند. هرچند حکومت تهران تاکنون مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته، اما هم‌زمان رسانه‌های وابسته به حکومت تهران نیز روایت‌هایی منتشر کرده‌اند که تلاش می‌کند حملات را واکنشی به «بی‌توجهی کشتی‌ها به هشدارهای دریایی» جلوه دهد.

تنگه هرمز؛ گلوگاه انرژی جهان

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان به شمار می‌رود و بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز کشورهای حاشیه خلیج از این مسیر انجام می‌شود. هرگونه ناامنی در این آبراه، علاوه بر افزایش هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل دریایی، می‌تواند بازارهای جهانی انرژی را نیز با شوک قیمتی روبه‌رو کند.

در سال‌های گذشته نیز هر زمان تنش میان حکومت تهران و کشورهای غربی افزایش یافته، تنگه هرمز به یکی از اصلی‌ترین اهرم‌های فشار جمهوری اسلامی تبدیل شده است. حمله به نفتکش‌ها، توقیف شناورها و تهدید به بستن این آبراه، از جمله ابزارهایی بوده که حکومت تهران برای اعمال فشار سیاسی و امنیتی از آن استفاده کرده است.

احتمال واکنش بین‌المللی

حمله اخیر می‌تواند زمینه‌ساز افزایش حضور نظامی کشورهای غربی در خلیج و دریای عمان شود. پیش از این نیز مقام‌های اروپایی از جمله وزیر خارجه آلمان اعلام کرده‌اند که در صورت لزوم، کشورهای اروپایی آماده مشارکت در مأموریت‌های بین‌المللی برای تأمین امنیت کشتیرانی و پاکسازی تنگه هرمز هستند.

تحلیلگران معتقدند اگر تحقیقات بین‌المللی نقش سپاه پاسداران را در این حمله تأیید کند، حکومت تهران با موج تازه‌ای از فشارهای دیپلماتیک، تحریم‌های احتمالی و افزایش حضور نظامی ائتلاف‌های بین‌المللی در منطقه روبه‌رو خواهد شد.

پیامدهای اقتصادی و امنیتی

بازار جهانی انرژی همواره نسبت به تحولات تنگه هرمز حساس بوده است. هرگونه حمله به کشتی‌های تجاری یا اختلال در عبور نفتکش‌ها می‌تواند قیمت نفت را افزایش دهد، هزینه حمل‌ونقل دریایی را بالا ببرد و نگرانی شرکت‌های کشتیرانی و بیمه را تشدید کند.

در شرایطی که هنوز تحقیقات درباره عامل اصلی حمله ادامه دارد، این حادثه نشان می‌دهد امنیت تنگه هرمز همچنان شکننده است و هر اقدام نظامی در این منطقه می‌تواند فراتر از یک حادثه دریایی، به بحرانی بین‌المللی با پیامدهای اقتصادی و امنیتی گسترده تبدیل شود.