ادعای عجیب نمایندگان پارلمان عراق درباره «دزدیدن ابرها»
اظهارات اخیر یکی از نمایندگان پارلمان عراق درباره «دزدیدن ابرها» توسط ایالات متحده آمریکا، بار دیگر بحثهای جنجالی درباره مداخله در پدیدههای جوی را به صدر توجهات رسانهای بازگردانده است. این نماینده مدعی شده که آمریکا با استفاده از فناوریهای خاص، ابرها را از منطقه «منتقل» میکرده و در پی تحولات نظامی اخیر، این روند متوقف شده است.
این ادعا در حالی مطرح شده که همزمان در ایران نیز روایتهایی مشابه در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی منتشر شده و برخی بارشهای اخیر را به تحولات نظامی و فعالیتهای خارجی نسبت دادهاند. این همزمانی باعث شده تا این ادعاها بیشتر جنبه سیاسی و رسانهای پیدا کنند تا علمی.
اما از منظر علمی، کارشناسان حوزه هواشناسی و اقلیمشناسی این ادعاها را بهطور قاطع رد میکنند. به گفته متخصصان، هیچ فناوری شناختهشدهای در جهان وجود ندارد که بتواند «ابرها را جابهجا کند» یا آنها را از یک منطقه به منطقه دیگر منتقل کند. ابرها پدیدههایی وابسته به شرایط پیچیده جوی هستند که تحت تأثیر دما، فشار، رطوبت و جریانهای باد در مقیاسهای وسیع شکل میگیرند و حرکت میکنند.
تنها فناوری نزدیک به این حوزه، «بارورسازی ابرها» است؛ روشی که در آن با استفاده از مواد خاص، تلاش میشود بارش از ابرهای موجود افزایش یابد. با این حال، حتی این روش نیز توانایی ایجاد ابر از هیچ یا انتقال آن از منطقهای به منطقه دیگر را ندارد و اثرگذاری آن محدود، محلی و وابسته به شرایط جوی است.
کارشناسان تأکید میکنند طرح چنین ادعاهایی معمولاً در شرایطی افزایش مییابد که بحرانهای زیستمحیطی مانند خشکسالی یا تغییرات اقلیمی شدت میگیرد. در این شرایط، برخی روایتها تلاش میکنند عوامل خارجی را بهعنوان دلیل مشکلات طبیعی معرفی کنند؛ در حالیکه واقعیت علمی، پیچیدهتر و مبتنی بر تغییرات اقلیمی، مدیریت منابع آب و الگوهای طبیعی آبوهوا است.
در مجموع، ادعای «دزدیدن ابرها» نهتنها فاقد پشتوانه علمی است، بلکه بیشتر در چارچوب گفتمانهای سیاسی و رسانهای قابل تحلیل است؛ گفتمانهایی که در فضای پرتنش منطقهای، بهسرعت بازتولید و منتشر میشوند، اما با واقعیتهای علمی همخوانی ندارند.
