چرخش ناگهانی در دیپلماسی خاورمیانه؛ مذاکرات حکومت تهران و آمریکا در عمان دوباره روی میز
در تحولی معنادار در معادلات دیپلماتیک منطقه، مذاکرات ایران و آمریکا که در آستانه لغو کامل قرار داشت، با فشار مستقیم چندین کشور عربی و مسلمان بار دیگر به مسیر خود بازگشت. اکسیوس به نقل از دو مقام ارشد آمریکایی گزارش داده است که این تغییر ناگهانی، نتیجه مداخله فوری رهبران منطقهای و نگرانی آنها از پیامدهای امنیتی شکست کامل دیپلماسی بوده است.
بر اساس این گزارش، دستکم ۹ کشور منطقه در بالاترین سطح سیاسی، پیامهایی صریح به کاخ سفید ارسال کرده و خواستار لغو نشدن نشست برنامهریزیشده در عمان شدهاند. این کشورها با هشدار نسبت به تبعات تشدید تنش میان واشنگتن و تهران، بر ضرورت حفظ کانال گفتوگو—even در شرایط بدبینی عمیق—تأکید کردهاند.
یک مقام ارشد آمریکایی در گفتوگو با اکسیوس تصریح کرده است که دولتهای عربی و مسلمان از واشنگتن خواستهاند نشست برگزار شود و مواضع ایران شنیده شود، اما همزمان افزوده است: «نسبت به شانس موفقیت مذاکرات بسیار بدبین هستیم.» این اظهارنظر نشان میدهد که بازگشت مذاکرات نه از سر خوشبینی، بلکه بهعنوان تلاشی برای مهار بحران و جلوگیری از ورود به فاز پرهزینهتری از تقابل صورت گرفته است.
مقام ارشد دیگری نیز تأکید کرده دولت دونالد ترامپ «از سر احترام به متحدان منطقهای» و برای باز نگه داشتن مسیر دیپلماتیک، با برگزاری این نشست موافقت کرده است. این موضعگیری بیانگر آن است که وزن نگرانیهای متحدان منطقهای در تصمیمسازی واشنگتن افزایش یافته و آمریکا تلاش میکند در کنار نمایش قدرت، تصویر بیاعتنایی به شرکای خود را ترمیم کند.
در مجموع، ازسرگیری مذاکرات در عمان بیش از آنکه نشانهای از پیشرفت دیپلماتیک باشد، بازتابدهنده هراس مشترک بازیگران منطقهای از فروپاشی کامل گفتوگو و حرکت ناخواسته بهسوی سناریوهای امنیتی و نظامی است؛ مسیری که هزینههای آن نهفقط برای ایران و آمریکا، بلکه برای کل خاورمیانه سنگین خواهد بود.
