منع عبور خودروهای شخصی عراقیها به جغرافیای ایران از مرز پرویزخان
اربیل — خبرگزاری دولت اهواز
اداره گذرگاه مرزی گذرگاه مرزی پرویزخان در اقلیم کردستان عراق اعلام کرد از اول مارس ۲۰۲۶ (۱۰ اسفند ۱۴۰۴) عبور شهروندان عراقی با خودروهای شخصی به سمت ایران از این مرز تا اطلاع ثانوی ممنوع خواهد بود. این تصمیم که بدون ارائه توضیح رسمی درباره دلایل آن اتخاذ شده، پرسشهایی درباره زمینههای امنیتی، سیاسی و اقتصادی آن ایجاد کرده است.
بر اساس بیانیه منتشرشده، این ممنوعیت صرفاً شامل خودروهای شخصی عراقی است و تردد عابران پیاده، اتوبوسها، مینیبوسهای مجاز و خودروهای تجاری و دولتی همچنان ادامه خواهد داشت. مقامهای گذرگاه اعلام کردهاند تصمیم یادشده بر پایه دستورالعملهای جدید از سوی مراجع ذیصلاح اتخاذ شده، اما جزئیات بیشتری ارائه نشده است.
پرویزخان یکی از مهمترین گذرگاههای زمینی میان اقلیم کردستان عراق و جغرافیای ایران به شمار میرود. این مرز علاوه بر کارکرد تجاری، مسیر اصلی رفتوآمد زائران مذهبی، فعالان اقتصادی خرد و خانوادههای دو سوی مرز است. هرگونه محدودیت در این گذرگاه میتواند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی برای مناطق مرزی به همراه داشته باشد.
حجم بالای مبادلات تجاری میان اقلیم کردستان و ایران سبب شده این گذرگاه نقشی فراتر از یک مرز محلی داشته باشد. محدود شدن عبور خودروهای شخصی، هرچند بهطور مستقیم تجارت کلان را متوقف نمیکند، اما بر سفرهای فردی، گردشگری درمانی و مبادلات خُرد تأثیرگذار خواهد بود.
برخی منابع احتمال میدهند ملاحظات امنیتی در پی افزایش تنشهای منطقهای و تحولات داخلی ایران، از عوامل اصلی این تصمیم باشد و محدودیت جدید با هدف کنترل بیشتر رفتوآمدهای فردی در مرز اعمال شده باشد. در عین حال، سناریوی «اقدام متقابل» نیز مطرح است؛ به این معنا که چنین تصمیمی میتواند در چارچوب تنظیم متقابل تردد میان دو طرف و در واکنش به محدودیتهای احتمالی در مرزهای مقابل اتخاذ شده باشد.
احتمال دیگری که مطرح میشود، به مسائل اداری و اجرایی بازمیگردد؛ از جمله بازتنظیم مقررات گمرکی، ساماندهی ترافیک مرزی یا مدیریت ازدحام در گذرگاه.
با وجود این گمانهزنیها، تاکنون هیچیک از این سناریوها از سوی منابع رسمی در تهران یا بغداد تأیید نشده است.
مناطق مرزی اقلیم کردستان و استانهای غربی جغرافیای ایران بهشدت به رفتوآمدهای روزانه وابستهاند. محدودیت بر خودروهای شخصی میتواند هزینه سفر را افزایش داده و بخشی از تعاملات غیررسمی اقتصادی را کاهش دهد. همچنین برای خانوادههایی که در دو سوی مرز زندگی میکنند، دشواریهای تازهای ایجاد خواهد کرد.
از منظر سیاسی، زمانبندی این تصمیم نیز قابل توجه است؛ در شرایطی که فضای داخلی ایران با تنشهای امنیتی و اعتراضات پراکنده روبهروست، هرگونه محدودیت مرزی ممکن است بخشی از سیاستهای احتیاطی گستردهتر تلقی شود.
اداره گذرگاه پرویزخان اعلام کرده ممنوعیت تا صدور دستورالعمل جدید ادامه خواهد داشت. نبود شفافیت درباره دلایل تصمیم، گمانهزنیها را افزایش داده و نگاهها را متوجه واکنشهای احتمالی بغداد و حکومت تهران کرده است.
خبرگزاری دولت اهواز تحولات مربوط به این گذرگاه و هرگونه تغییر در وضعیت تردد را پیگیری خواهد کرد.
