سفر معنادار علی لاریجانی به عمان؛ نشانه اضطراب تهران پیش از دور بعدی مذاکرات
تنها چهار روز پس از پایان مذاکرات میان حکومت تهران و ایالات متحده در مسقط، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، بهطور ناگهانی راهی عمان شد؛ سفری که با توجه به زمانبندی و جایگاه سیاسی–امنیتی او، بیش از آنکه یک دیدار تشریفاتی باشد، حامل پیامهای معنادار از درون ساختار قدرت در تهران است.
این اعزام شتابزده، آن هم به همان کشوری که میزبان گفتوگوهای اخیر بوده، نشان میدهد حکومت تهران از نتایج دور نخست مذاکرات رضایت ندارد و بهدنبال ترمیم مسیر، ارسال پیامهای تکمیلی یا مدیریت پیامدهای پشتپرده گفتوگوها است. حضور لاریجانی، بهعنوان چهرهای نزدیک به هسته سخت قدرت، بیانگر ورود مستقیم نهاد امنیتی–تصمیمساز به پروندهای است که ظاهراً در سطح دیپلماتیک به بنبست خورده است.
لاریجانی نه دیپلمات حرفهای است و نه عضو رسمی تیم مذاکرهکننده، اما دقیقاً همین مسئله به سفر او معنا میبخشد. شورای عالی امنیت ملی محل نهاییسازی تصمیمات راهبردی، تعیین خطوط قرمز و مدیریت پروندههای حساس نظام است؛ نهادی که وزارت خارجه در بسیاری از موارد صرفاً مجری تصمیمات آن محسوب میشود. از این منظر، سفر لاریجانی میتواند نشانهای از تلاش برای انتقال پیامهایی باشد که حکومت تهران حاضر نیست بهطور علنی بیان کند؛ پیامهایی از جنس عقبنشینی محدود، تهدیدهای غیرعلنی، یا حتی تلاش برای خرید زمان در شرایط فشار فزاینده.
این سفر همچنین پرده از چندصدایی و ناهماهنگی در رأس حاکمیت برمیدارد. در حالی که عباس عراقچی بر «محدود بودن مذاکرات به پرونده هستهای» و «استقلال تیم مذاکرهکننده» تأکید میکند، اعزام یک مقام عالیرتبه امنیتی به همان محل مذاکرات، نشان میدهد تصمیمگیری واقعی در سطحی بالاتر و خارج از وزارت خارجه جریان دارد. این تناقض، روایت رسمی حکومت از انسجام و اقتدار را با تردید جدی مواجه میکند.
شایان ذکر است که سفر لاریجانی حامل یک پیام روشن است: جمهوری اسلامی پیش از دور بعدی مذاکرات، نگران، تحت فشار و در جستوجوی راهی برای خروج از بنبستی است که خود در عرصه داخلی و خارجی ایجاد کرده است. فشردگی تحریمها، انزوای منطقهای، بحران مشروعیت داخلی و اختلاف روایتها درباره مذاکرات اخیر، همگی عواملی هستند که تهران را به تحرکات اضطراری واداشتهاند.
در چنین فضایی، سفر معنادار دبیر شورای عالی امنیت ملی به عمان را میتوان نشانهای از دیپلماسی اضطرار دانست؛ دیپلماسیای که بیش از آنکه از موضع قدرت باشد، بازتابدهنده نگرانی عمیق حکومت از آینده پروندهای است که میتواند سرنوشت سیاسی و امنیتی آن را رقم بزند.
