حقوق بشر در جغرافیای ایران سقوط آزاد کرد؛ گزارش تازه دیدهبان حقوق بشر
بر اساس گزارش جهانی ۲۰۲۶ دیدهبان حقوق بشر که روز چهارشنبه ۱۵ بهمنماه منتشر شد، حکومت تهران در واکنش به اعتراضات سراسری، به کشتار گسترده معترضان، بازداشتهای جمعی و غیرقانونی و تشدید سرکوب تحت عنوان «امنیت ملی» دست زده است. این گزارش ۵۳۹ صفحهای وضعیت حقوق بشر در نزدیک به یکصد کشور جهان را بررسی کرده و ایران را در زمره کشورهایی با بدترین وضعیت حقوق بشری قرار داده است.
سازمان دیدهبان حقوق بشر در تازهترین گزارش سالانه خود اعلام کرد وضعیت حقوق بشر در جغرافیای ایران در سال ۲۰۲۵ نسبت به سالهای پیش وخیمتر شده و حکومت تهران در ابعادی بیسابقه به سرکوب، اعدام و نقض گسترده حقوق شهروندان روی آورده است.
دیدهبان حقوق بشر گزارش خود را با هشداری جدی آغاز کرده و اعلام کرده است: «سازوکار جهانی حقوق بشر در خطر است.» فیلیپ بولوپیون، مدیر اجرایی این نهاد، در مقدمه گزارش تأکید کرده که نظم حقوقی بینالمللی تحت فشار دولتهای قدرتمند از جمله آمریکا، چین و روسیه در حال تضعیف است و ساختار قانونمند جهانی «در حال خردشدن» است.
این گزارش همچنین به عقبگرد جهانی دموکراسی اشاره کرده و میگوید سطح آزادیهای سیاسی در جهان به شرایط چهار دهه پیش بازگشته است؛ بهطوریکه اکنون ۷۲ درصد جمعیت جهان تحت نوعی از حکومتهای اقتدارگرا زندگی میکنند.
در بخش مربوط به ایران، دیدهبان حقوق بشر تأکید کرده است که افزایش شدید اعدامها، بازداشتهای خودسرانه، فشار سیستماتیک بر زنان، اقلیتهای قومی و مذهبی و مخالفان سیاسی، وضعیت حقوق بشر را حتی نسبت به سال ۲۰۲۴ نیز بحرانیتر کرده است. این نهاد سرکوب خونین اعتراضات اخیر و کشته، زخمی و بازداشت شدن هزاران معترض مسالمتجو را «چرخهای تازه از خونریزی دولتی» توصیف کرده است.
در بخش مربوط به مجازات اعدام، دیدهبان حقوق بشر اعلام کرده که حکومت تهران پس از چین، بیشترین تعداد اعدام در جهان را اجرا کرده است. بر اساس این گزارش، بیش از دو هزار حکم اعدام در سال ۲۰۲۵ اجرا شده که بسیاری از آنها پس از محاکماتی «ناعادلانه» صادر شدهاند.
این گزارش بار دیگر نشان میدهد که حکومت تهران نهتنها به تعهدات بینالمللی خود پایبند نیست، بلکه سرکوب سازمانیافته را به ابزاری اصلی برای حفظ قدرت و مقابله با اعتراضات مردمی تبدیل کرده است؛ روندی که به گفته دیدهبان حقوق بشر، ایران را در مسیر بحران عمیقتر حقوق بشری قرار داده است.
