تلاش پنهان حکومت تهران برای دور زدن تحریمها؛ «ادغام سپاه در ارتش» بهعنوان سناریوی جدید
در حالی که سپاه پاسداران حکومت تهران بهطور فزایندهای زیر فشار تحریمهای بینالمللی، بهویژه از سوی آمریکا و اروپا قرار گرفته است، روزنامه «جمهوری اسلامی» ـ ارگان نزدیک به دولت ـ با طرح ایده «ادغام ارتش و سپاه»، عملاً سناریویی بحثبرانگیز را وارد فضای سیاسی و امنیتی حکومت تهران کرده است؛ سناریویی که بیش از آنکه ریشه در اصلاح ساختاری داشته باشد، نشانهای از تلاش حکومت برای کاهش آثار تحریمها ارزیابی میشود.
این روزنامه با یادآوری تجربه ادغام نهادهای انتظامی در دهههای گذشته، مدعی شده است که «وحدت عقلانی قدرت» و بازگشت نهادها به وظایف قانونی میتواند کشور را از بنبستهای پرهزینه عبور دهد. اما منتقدان معتقدند طرح چنین موضوعی دقیقاً از زمانی برجسته شده که سپاه پاسداران بهعنوان یک نهاد تحریمشده، با محدودیتهای جدی در حوزه مالی، لجستیکی و بینالمللی روبهرو شده است.
شایان ذکر است که، ادغام سپاه در ارتش نه یک اصلاح نهادی واقعی، بلکه تلاشی برای حلوفصل صوری بحران تحریمها است؛ اقدامی که میتواند با تغییر عنوان و ساختار، بخشی از فشارهای حقوقی و اقتصادی علیه سپاه را به ارتش منتقل کرده و مسیر دور زدن تحریمها را هموار کند.
از سوی دیگر، ورود گسترده سپاه به حوزههایی خارج از مأموریت نظامی ـ از اقتصاد و سیاست خارجی تا امنیت داخلی ـ یکی از دلایل اصلی تحریمهای بینالمللی علیه این نهاد بوده است. در این چارچوب، ادغام نهتنها به «بازگشت به نقشهای قانونی» منجر نمیشود، بلکه خطر نظامیتر شدن کامل ساختار قدرت و تضعیف هرگونه تفکیک نهادی را نیز به همراه دارد.
گفته می شود طرح «ادغام ارتش و سپاه» بیش از آنکه نشانه اصلاحات ساختاری باشد، بازتابی از بنبست راهبردی حکومت تهران در مواجهه با تحریمهای فزاینده و انزوای بینالمللی است؛ بنبستی که اکنون با تغییر شکل نهادها، نه تغییر رفتار، دنبال راهحل برای آن میگردد.
