احضار گسترده فعالان عرب با سابقه حبس سیاسی
در پی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، موج تازهای از احضار و تهدید فعالان عرب اهوازی با سابقه حبس سیاسی از سوی نهادهای امنیتی حکومت تهران آغاز شده است؛ اقدامی که فعالان حقوق بشر آن را بخشی از الگوی تکرارشونده سرکوب پیشدستانه در هر موج اعتراضی ارزیابی میکنند.
بر اساس گزارشهای میدانی، صدها نفر از فعالان عرب اهوازی که در سالهای گذشته به اتهامات سیاسی بازداشت یا زندانی شدهاند، در جریان اعتراضات اخیر و پس از آن، توسط اداره اطلاعات احضار و تحت فشارهای امنیتی قرار گرفتهاند. هدف اصلی این احضارها، نه رسیدگی قضایی، بلکه ایجاد فضای رعب، کنترل اجتماعی و جلوگیری از تداوم یا سازمانیابی اعتراضات مردمی عنوان شده است.
شایان ذکر است که حکومت تهران، بهویژه در اهواز، در سالهای اخیر از بازداشتهای گسترده و پرهزینه بهسوی احضارهای هدفمند، تهدیدهای مستقیم و فشارهای روانی حرکت کرده است؛ رویکردی که بدون ایجاد سر و صدای رسانهای، همان کارکرد سرکوب را دنبال میکند.
در این چارچوب، فعالان سابقاً زندانی بهعنوان «اهداف آماده» در نظر گرفته میشوند؛ افرادی که با هر اعتراض، نخستین حلقه فشار امنیتی را تشکیل میدهند.
احضار رضا،نمونهای روشن از سرکوب ساختاری
یکی از مصادیق برجسته این موج سرکوب، احضار رضا عچرش، فعال مدنی عرب اهوازی است. او ۴۰ ساله، متأهل و دارای چهار فرزند است و بیش از شش سال از عمر خود را به اتهاماتی چون «جاسوسی»، «همکاری با گروههای مخالف نظام» و «تبلیغ علیه نظام» در زندان شیبان اهواز گذرانده است.
رضا عچرش در روزهای اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، بههمراه شماری دیگر از فعالان دارای سابقه بازداشت، توسط اداره اطلاعات احضار شد و پس از توقیف یکروزه آزاد گردید؛ اقدامی که فعالان حقوق بشری آن را پیام هشدار آشکار به بدنه معترض جامعه عرب اهوازی توصیف میکنند.
وی متولد ۱۳۶۴، فرزند سعید و از اهالی خفاجیه (سوسنگرد) است که در مرداد ۱۳۹۵ بازداشت و به ۱۱ سال حبس (با بخشی تعلیقی) محکوم شد و نهایتاً در تیر ۱۴۰۱ پس از تحمل بیش از شش سال زندان آزاد گردید.
شکنجه، بیماری و مجازات مضاعف پس از آزادی
بر اساس مستندات موجود، رضا عچرش در دوران بازداشت تحت شکنجههای شدید جسمی و روانی قرار گرفته است؛ بهگونهای که دچار فتق در دو ناحیه بدن، آسیب روده، کاهش بینایی یک چشم، دیسک کمر و بیماریهای عضلانی شده و چندین عمل جراحی را متحمل شده است. با این حال، آزادی از زندان بهمعنای پایان مجازات او نبوده و احضارهای مکرر امنیتی، ادامه همان چرخه سرکوب است.
فعالیت اصلی رضا عچرش در سالهای پیش از بازداشت، مخالفت با پروژههای انتقال آب رودخانه کارون و دفاع از محیط زیست اهواز بوده است؛ فعالیتهایی که با سازماندهی زنجیرههای انسانی و کمپینهای اعتراضی، او را به یکی از چهرههای شناختهشده اعتراضات مدنی تبدیل کرد.
اهواز، آزمایشگاه سرکوب نرم
آنچه امروز در اهواز جریان دارد، صرفاً مجموعهای از احضارهای پراکنده نیست، بلکه بخشی از یک راهبرد امنیتی حسابشده برای مهار اعتراضات اجتماعی در جغرافیای اهواز است. حکومت تهران با احضار فعالان سابق، تلاش میکند پیش از شکلگیری هر هسته اعتراضی، آن را در نطفه خفه کند.
با این حال، تداوم اعتراضات مردمی و بازگشت مکرر این الگوهای سرکوب، نشان میدهد که بحرانهای ساختاری در اهواز، با تهدید و احضار حل نخواهد شد و فشار امنیتی، بیش از آنکه بازدارنده باشد، بر عمق شکاف میان مردم و حاکمیت میافزاید.
