ابعاد فاجعه در بندر شهید رجایی؛ خسارات ۲ میلیارد دلاری و بحران بیپایان مدیریت ریسک
انفجار مهیب در بندر شهید رجایی، یکی از مهمترین زیرساختهای تجاری جغرافیای ایران، اکنون با خسارتی مستقیم معادل ۵۰۰ میلیون دلار برآورد شده است. با توجه به نقش حیاتی این بندر در ترانزیت روزانه بیش از هزار کامیون کالا، پیشبینی میشود خسارات غیرمستقیم آن به سرعت از مرز ۲ میلیارد دلار عبور کند؛ رقمی که جبران آن فراتر از توان بیمههای داخلی و حتی دولت در شرایط فعلی به نظر میرسد.
این حادثه که تاکنون جان دهها نفر را گرفته و آسیبهای گستردهای به زیرساختهای بندر وارد کرده، بار دیگر ضعف آشکار در مدیریت ریسک و ایمنی در پروژههای کلان را نمایان ساخت. تحلیلگران هشدار دادهاند که چه این حادثه ناشی از خرابکاری بوده باشد و چه یک سانحه ساده، در هر حال نشانهای از اهمال سیستماتیک در حفاظت از مهمترین گلوگاه اقتصادی کشور است.
فاجعه بندر رجایی، تنها محدود به خسارات مالی و جانی نیست. انتظار میرود طی روزهای آینده، ابعاد گسترده بحرانهای محیطزیستی ناشی از انفجار مواد شیمیایی در منطقه آشکار شود. به موازات آن، اختلال در زنجیره تأمین کالا و کاهش ظرفیت عملیاتی بندر میتواند پیامدهای سنگینی برای اقتصاد کشور، بهویژه در حوزه واردات و صادرات، به دنبال داشته باشد.
از دست رفتن جان انسانهای بیگناه، که هیچ معیاری برای قیمتگذاری آن وجود ندارد، بر عمق این فاجعه میافزاید. حال، با روشن شدن ابعاد فاجعه، پرسشهای جدی درباره مسئولیت مقامات دولتی، نظارتهای ناکارآمد و ضعف ساختاری در مدیریت بحران مطرح شده است؛ پرسشهایی که بدون پاسخ روشن، شکاف بیاعتمادی عمومی را بیش از پیش گسترش خواهد داد.
