آمادهسازی برای سرکوب ؛ چرا حکومت تهران پیش از اعتراضات، سنگر میسازد؟
یک منبع امنیتی در اسرائیل گزارش داده است که حکومت تهران، بر پایه تصاویر و دادههای دریافتی از پایتخت، در حال اجرای تمهیدات میدانی برای مقابله با موج احتمالی جدید اعتراضات مردمی است؛ تمهیداتی که از تغییر کیفی در الگوی سرکوب حکایت دارد.
بر اساس این گزارش، نصب سنگرهای تیراندازی با سوراخهای مخصوص شلیک و حفاظهای بالستیک بر فراز سقف یکی از ایستگاههای پلیس در تهران، بخشی از این آمادهسازی است. این اقدام نشان میدهد که نیروهای امنیتی صرفاً به کنترل خیابانی اکتفا نکرده و بهدنبال ایجاد مواضع تیراندازی از ارتفاع برای تسلط کامل بر معابر شهری هستند.
به گفته این منبع، حکومت تهران از تجربیات سرکوب خیزشهای پیشین ــ بهویژه اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ ــ به این جمعبندی رسیده که کنترل تجمعات در مراحل اولیه، نیازمند برتری آتش و موقعیت مکانی است. انتقال سرکوب از سطح خیابان به پشتبامها و نقاط مرتفع، بهمعنای آمادگی برای واکنش سریعتر، خشنتر و کمهزینهتر از نگاه حاکمیت است.
این الگو، در ادبیات امنیتی، نشانهای از پیشبینی ناآرامیهای گسترده تلقی میشود؛ چرا که حکومتها معمولاً زمانی به ایجاد سنگرهای ثابت و نیمهنظامی در فضای شهری روی میآورند که احتمال از دست رفتن کنترل سنتی خیابان را بالا میبینند.
شایان ذکر است که چنین اقداماتی، فراتر از یک تدبیر امنیتی کوتاهمدت، بیانگر نظامیسازی فزاینده فضای شهری در تهران است؛ روندی که میتواند هزینه اعتراض را برای شهروندان بهشدت افزایش دهد و در عین حال، نشانهای از هراس ساختاری حکومت از تکرار اعتراضات سراسری باشد.
امنیت برای بقا، نه برای مردم
نکته قابلتأمل آن است که حکومت تهران، در سناریوی احتمال جنگ خارجی نهتنها برای حفاظت از جان شهروندان اقدام به ایجاد پناهگاه و زیرساختهای ایمن شهری نمیکند، بلکه بنا بر گزارشهای متعدد، بهصورت عامدانه استقرار نیروها و تجهیزات نظامی را در مجاورت یا زیر مراکز غیرنظامی همچون بیمارستانها، مدارس و حتی مهدکودکها دنبال میکند.
این رویکرد، از منظر حقوق بینالملل بشردوستانه، مصداق استفاده ابزاری از غیرنظامیان بهعنوان «سپر انسانی» است.
شایان ذکر است که تفاوت بنیادین میان «دفاع ملی» و «امنیت بقای حاکمیت» دقیقاً در همین نقطه آشکار میشود: حکومتی که برای مردم خود سنگر نمیسازد، اما برای سرکوب آنان مواضع تیراندازی ایجاد میکند، نشان میدهد اولویت اصلیاش نه حفاظت از جامعه، بلکه کنترل و ارعاب داخلی است.
از این منظر، الگوی رفتاری حکومت تهران—که همزمان شهر را نظامی میکند و مراکز غیرنظامی را در معرض خطر مستقیم قرار میدهد—در سطحی قرار میگیرد که برخی ناظران آن را حتی خطرناکتر از الگوی رفتاری گروههایی چون داعش توصیف میکنند؛ چرا که این اقدامات نه در حاشیه نظم بینالمللی، بلکه در چارچوب یک دولت مستقر و با بهرهگیری از امکانات رسمی انجام میشود.
سعیده بندر
