بلومبرگ:ترکیه طرح حمله محدود به جغرافیای ایران در سناریوی فروپاشی قدرت را آماده کرده است
بر اساس گزارش اخیر بلومبرگ که از سوی برخی رسانههای ترکی و بینالمللی بازنشر شده، ترکیه در حال بهروزرسانی برنامههای اضطراری خود برای مقابله با سناریوی احتمالی جنگ یا حمله محدود ایالات متحده به ایران است. تمرکز اصلی این برنامهها بر جلوگیری از شکلگیری موج گسترده پناهجویان به سمت مرزهای ترکیه، بهویژه در امتداد حدود ۳۸۰ کیلومتر مرز مشترک با ایران، عنوان شده است.
به نقل از منابع آگاه، آنکارا گزینههای مختلف امنیتی را بررسی میکند؛ از جمله تقویت چشمگیر نیروهای مرزبانی و حتی احتمال ورود محدود نیروهای ترکیه به خاک ایران در صورتی که در تهران خلأ قدرت ایجاد شود و کنترل مرکزی از دست برود. در این گزارش تأکید شده که چنین اقدامی ـ در صورت وقوع ـ با هدف ایجاد منطقه حائل و جلوگیری از هجوم گسترده آوارگان به خاک ترکیه خواهد بود، نه با هدف اشغال یا تغییر حکومت.
با این حال، مقامات رسمی ترکیه از جمله وزارت دفاع و نهاد ارتباطات ریاستجمهوری، این گزارشها را تکذیب کرده و آن را اطلاعات نادرست خواندهاند. آنان تأکید کردهاند که ترکیه به تمامیت ارضی و حاکمیت کشورهای همسایه احترام میگذارد و اولویت آن تأمین امنیت مرزها از طریق سازوکارهای متعارف است، نه ورود نظامی به خاک همسایه.
در همین چارچوب، ادعایی که در برخی شبکههای اجتماعی درباره کشیدن پرچم ترکیه تا روی نقشه ایران توسط هاکان فیدان مطرح شده، تاکنون در هیچ گزارش معتبر یا منابع اصلی تأیید نشده است. در گزارشهای منتشرشده از سوی بلومبرگ و همچنین اظهارات رسمی وزیر خارجه ترکیه، تمرکز اصلی بر موضوع هستهای ایران، احتمال میانجیگری و مخالفت با اقدام نظامی بوده و اشارهای به چنین ادعایی نشده است. به نظر میرسد این بخش بیشتر در چارچوب شایعات فضای مجازی و تفسیرهای اغراقآمیز قابل ارزیابی باشد.
ترکیه در شرایط کنونی تلاش دارد نقش میانجی بالقوه میان واشنگتن و تهران را ایفا کند؛ از جمله با طرح میزبانی احتمالی مذاکرات در استانبول. همزمان، آنکارا نسبت به پیامدهای هرگونه درگیری گسترده در ایران، از جمله موج جدید پناهجویان، بیثباتی در مناطق مرزی و تأثیرات امنیتی بر تحولات داخلی خود، ابراز نگرانی میکند.
هاکان فیدان در مواضع اخیر خود، اقدام نظامی علیه ایران را «اشتباه» توصیف کرده و بر ضرورت راهحل دیپلماتیک تأکید داشته است. با این حال، همانند هر کشور همسایه، ترکیه نیز برای سناریوهای بدبینانه از جمله جنگ و فروپاشی احتمالی کنترل مرکزی در ایران برنامهریزی احتیاطی انجام میدهد.
هرچند سناریوی ورود محدود ترکیه به جغرافیای ایران در شرایط خلأ قدرت در حد بررسیهای داخلی مطرح شده، اما این گزینه بسیار حساس و پرریسک ارزیابی میشود و تاکنون تصمیم قطعی در اینباره اعلام نشده است. تکذیب رسمی آنکارا نیز نشان میدهد که انتشار گسترده این گزارشها میتواند در چارچوب جنگ روانی یا فشارهای رسانهای منطقهای قابل تحلیل باشد.
