تداوم تأمین مالی حماس و حزبالله؛ لاریجانی در دوحه با رهبران حماس دیدار کرد
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت تهران، روز چهارشنبه در سفارت حکومت تهران در دوحه با شماری از رهبران حماس دیدار و گفتوگو کرد؛ دیداری که همزمان با تحرکات دیپلماتیک منطقهای و مذاکرات غیرعلنی میان آمریکا و حکومت تهران در مسقط، بار دیگر نقش پشتپرده تهران در معادلات امنیتی خاورمیانه را برجسته کرده است.
پیشتر وزارت خارجه قطر با تأیید دیدار لاریجانی با امیر این کشور اعلام کرده بود که طرفین درباره «کاهش تنشهای منطقهای» و همچنین نتایج مذاکرات مسقط میان واشینگتن و حکومت تهران رایزنی کردهاند. با این حال، ملاقات همزمان لاریجانی با رهبران حماس نشان میدهد که محور گفتوگوهای او صرفاً محدود به دیپلماسی رسمی نبوده و ابعاد امنیتی و نیابتی را نیز در بر گرفته است.
لاریجانی، برخلاف وزیر خارجه، مستقیماً نماینده نهاد تصمیمساز امنیتی در ساختار قدرت تهران است؛ نهادی که سیاستهای کلان منطقهای، از جمله حمایت از گروههای مسلح نیابتی، در آن تعیین میشود. از این منظر، حضور او در دوحه و دیدار با رهبران حماس را میتوان تلاشی برای هماهنگسازی میدان و دیپلماسی همزمان دانست؛ پیامی دوگانه به آمریکا و متحدان منطقهای که حکومت تهران همچنان اهرمهای فشار خود را حفظ کرده است.
بر اساس گزارشها و ارزیابیهای بینالمللی، حکومت تهران طی سالهای گذشته منابع مالی، تسلیحاتی و لجستیکی قابلتوجهی در اختیار گروههایی چون حماس و حزبالله لبنان قرار داده است؛ حمایتی که همواره یکی از محورهای اصلی اختلاف میان تهران و واشینگتن در مذاکرات بوده است. دیدار اخیر در دوحه، در حالی انجام میشود که آمریکا خواستار قطع کامل تأمین مالی و نظامی نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی شده است.
شایان ذکر است این تحرکات نشاندهنده شکاف میان گفتار دیپلماتیک و رفتار میدانی حکومت تهران است. از یکسو، مقامات حکومت تهران از تمایل به کاهش تنش و پیشبرد مذاکرات سخن میگویند و از سوی دیگر، با تداوم ارتباط و حمایت از گروههای مسلح منطقهای، عملاً بر همان سیاست تقابلی گذشته پافشاری میکنند.
در چنین شرایطی، دیدار لاریجانی با رهبران حماس میتواند بهعنوان سیگنالی هشدارآمیز تلقی شود؛ سیگنالی که نشان میدهد حتی در میانه گفتوگو با آمریکا، حکومت تهران حاضر نیست از ابزارهای نیابتی خود در منطقه دست بکشد.
