کشته شدن یک جوان ۲۰ سال ه در بازداشتگاه حکومت تهران بدون محاکمه
قتل علی حیدری ویرانی، جوان ۲۰ ساله اهل روستای ویرانی از توابع شاندیز شهرستان بینالود، بار دیگر پرونده مرگهای مشکوک در بازداشتگاههای حکومت تهران را به صدر توجه افکار عمومی بازگردانده است؛ پروندهای که با ابهام، سکوت رسمی و نشانههای جدی نقض حقوق بشر همراه است.
بر اساس گزارش «صدای بازداشتشدگان ایران»، علی حیدری ویرانی روز ۱۸ دیماه ۱۴۰۴، در حالی که پیشتر در جریان اعتراضات دیماه در مشهد مجروح شده بود، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. از لحظه بازداشت تا بامداد ۲۰ بهمنماه، خانواده او هیچ اطلاعی از محل نگهداری، وضعیت جسمانی یا حتی زنده بودن فرزندشان نداشتند؛ وضعیتی که مصداق آشکار ناپدیدسازی قهری محسوب میشود.
صبح روز ۲۰ بهمن، یک مقام امنیتی بدون ارائه هیچ توضیحی درباره روند بازداشت، بازجویی یا علت مرگ، با خانواده تماس گرفته و از آنان خواست برای تحویل پیکر فرزندشان مراجعه کنند. پیکر علی حیدری ویرانی بدون گزارش پزشکی قانونی شفاف و بدون اعلام رسمی علت مرگ تحویل داده شد.
نزدیکان و دوستان این جوان معترض تأکید کردهاند که او تا پیش از بازداشت از سلامت کامل برخوردار بوده و هیچ بیماری زمینهای نداشته است. شواهد موجود و الگوی تکرارشونده مرگ بازداشتشدگان، این احتمال را تقویت میکند که وی در بازداشتگاه جان خود را از دست داده باشد. در عین حال، گزارشهایی نیز از احتمال اعدام پنهانی و بدون برگزاری دادگاه خبر میدهند؛ سناریویی که پیشتر نیز در موارد مشابه تکرار شده است.
تحلیلگران حقوق بشر میگویند مرگ علی حیدری ویرانی را نمیتوان یک «حادثه فردی» تلقی کرد، بلکه باید آن را در چارچوب سیاست سرکوب سیستماتیک اعتراضات مردمی و حذف فیزیکی معترضان بررسی کرد. سکوت نهادهای قضایی و امنیتی، عدم پاسخگویی رسمی و محرومیت خانواده از حق اطلاعرسانی، همگی نشانههایی از تلاش برای پنهانسازی واقعیت هستند.
