۵۰ جسد بینام در کهریزک؛ زنان معترضی که حکومت تهران حتی مرگشان را مصادره کرده است
انتشار یک گزارش میدانی از سوی انجمن علمی دانشجویی جامعهشناسی دانشگاه تربیتمدرس، بار دیگر پرده از ابعاد پنهان سرکوب اعتراضات در جغرافیای ایران برداشته است؛ گزارشی که از وجود دستکم ۵۰ جسد ناشناس زنان معترض تهرانی در بازداشتگاه کهریزک خبر میدهد؛ اجسادی که نه هویتشان اعلام شده، نه خانوادهای اجازه سوگواری یافته و نه نهادی پاسخگوی چرایی مرگ آنهاست.
بر اساس این گزارش، این اجساد به زنانی تعلق دارد که در جریان اعتراضات سراسری بازداشت یا ناپدید شدهاند و اکنون، بدون نام، بدون پرونده شفاف و بدون حق دفن انسانی، در یکی از مخوفترین مراکز امنیتی حکومت تهران نگهداری میشوند. کهریزک، که پیشتر نیز بهعنوان نماد شکنجه، تجاوز و مرگ خاموش زندانیان شناخته شده بود، بار دیگر در مرکز اتهام جنایت سازمانیافته قرار گرفته است.
نویسندگان این گزارش با نگاهی جامعهشناختی هشدار دادهاند که تبدیل قربانیان به «عدد و آمار»، خود بخشی از سازوکار سرکوب است. در بخشی از گزارش آمده است:
«وقتی کشتهشدگان را به عدد و آمار تبدیل میکنیم، مقدمات فراموشی و نشناختن آنها را فراهم کردهایم… جسد ناشناس مهمترین راوی است؛ راویای که هنوز عدد نشده است.»
این تأکید بر «جسد ناشناس» نهتنها یک مفهوم انسانی، بلکه یک اتهام سیاسی است؛ زیرا نشان میدهد حکومت تهران حتی پس از مرگ نیز به حذف هویت معترضان ادامه میدهد. محرومسازی خانوادهها از حق دانستن سرنوشت عزیزانشان، مصداق ناپدیدسازی قهری است؛ جرمی که بر اساس حقوق بینالملل، از شدیدترین اشکال نقض حقوق بشر محسوب میشود.
نگهداری اجساد بدون اعلام رسمی، عدم انجام تحقیقات مستقل، و سکوت نهادهای قضایی و امنیتی، این گمانه را تقویت میکند که مرگ این زنان نه «حادثه»، بلکه نتیجه مستقیم شکنجه، خشونت ساختاری یا قتل فراقضایی بوده است. الگویی که پیشتر نیز در پروندههای مشابه، از زندانهای اهواز تا بازداشتگاههای تهران، تکرار شده است.
گزارش دانشگاه تربیتمدرس را میتوان هشداری جدی به جامعه جهانی دانست؛ هشداری درباره استمرار «مرگ خاموش» در بازداشتگاهها و تلاش سیستماتیک حکومت تهران برای پاککردن رد جنایت از طریق بینامسازی قربانیان. در این میان، سکوت نهادهای بینالمللی و عدم فشار مؤثر، عملاً به تداوم این چرخه کمک کرده است.
تا زمانی که نام این زنان اعلام نشود، علت مرگشان بررسی نگردد و عاملان پاسخگو نشوند، کهریزک نه یک بازداشتگاه، بلکه گورستانی سیاسی خواهد بود؛ جایی که حکومت تهران میکوشد حقیقت را همراه با اجساد دفن کند، اما هر جسد ناشناس، خود سندی زنده علیه این جنایت است.
