اظهارات تازه تد کروز، سناتور جمهوریخواه ایالت تگزاس، بار دیگر پرونده حکومت تهران را به کانون مناقشات تند سیاسی در ایالات متحده بازگردانده است. کروز با اشاره به آنچه «قتلعام جمعی معترضان جغرافیای ایران توسط حکومت تروریست تهران » خواند، اعلام کرده است که آمریکا باید معترضان جغرافیای ایران را مسلح کند؛ موضعی که از نظر لحن و محتوا، فراتر از سیاستهای متعارف واشنگتن در قبال ملت تحت جغرافیای ایران ارزیابی میشود.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که گزارشهای متعدد از سرکوب خونین اعتراضات در شهرهای مختلف ایران، بازداشتهای گسترده و استفاده از خشونت مرگبار علیه معترضان حکایت دارد. کروز با استناد به این گزارشها، استدلال میکند که ابزارهای دیپلماتیک و تحریمهای اقتصادی بهتنهایی قادر به متوقفکردن ماشین سرکوب حکومت تهران نیست و حمایت عملی از معترضان باید در دستور کار قرار گیرد.
از منظر سیاسی، سخنان این سناتور جمهوریخواه را میتوان در چارچوب فشار حداکثری جناح محافظهکار آمریکا علیه حکومت تهران تحلیل کرد؛ جریانی که معتقد است هرگونه مماشات، به تقویت ساختار سرکوب منجر شده و هزینه آن را مردم ایران میپردازند. با این حال، پیشنهاد مسلحکردن معترضان، حتی در فضای سیاسی آمریکا نیز اقدامی بسیار رادیکال محسوب میشود و با پرسشهای حقوقی، امنیتی و اخلاقی جدی همراه است.
منتقدان این دیدگاه هشدار میدهند که چنین اقدامی میتواند به تشدید خشونت، جنگ داخلی یا مداخلههای نیابتی منجر شود و جان غیرنظامیان را بیش از پیش به خطر اندازد. در مقابل، حامیان این ایده استدلال میکنند که در برابر حکومتی که بهطور سیستماتیک از سلاح علیه مردم خود استفاده میکند، محرومکردن معترضان از حق دفاع مشروع، نوعی چشمپوشی از جنایت است.
در سطح بینالمللی نیز طرح چنین موضوعی میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد؛ از افزایش تنش میان واشنگتن و تهران گرفته تا واکنش بازیگران منطقهای و جهانی که هرگونه تسلیح نیروهای غیرحکومتی را عاملی برای بیثباتی بیشتر میدانند. با این حال، صرف مطرحشدن این پیشنهاد از سوی یک سناتور برجسته آمریکایی نشاندهنده آن است که روایت سرکوب در جغرافیای ایران دیگر صرفاً یک موضوع حقوق بشری نیست، بلکه به تدریج به مسئلهای امنیتی در محافل سیاسی غرب تبدیل میشود.
در مجموع، سخنان تد کروز را میتوان نشانهای از عبور بخشی از سیاستمداران آمریکایی از مرز «محکومیت لفظی» به سمت بحث درباره اقدام عملی مستقیم دانست؛ تغییری که اگرچه هنوز به سیاست رسمی آمریکا تبدیل نشده، اما عمق بحران و بنبست موجود در مواجهه با حکومت تهران را بیش از پیش آشکار میکند.
