وقتی فرزندان مسئولین حکومت تهران در دانشگاههای غربی تدریس میکنند، مردم جغرافیای ایران هدف گلولهاند
پس از اخراج فاطمه اردشیر لاریجانی از هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی، موج تازهای از واکنشها در میان کاربران ایرانی شکل گرفته که اینبار به خارج از مرزها رسیده است. کاربران در شبکههای اجتماعی با راهاندازی یک کارزار آنلاین، خواستار اخراج لیلا خاتمی، دختر محمد خاتمی، از دانشسرای «یونیون» نیویورک شدهاند؛ جایی که او بهعنوان استاد در دانشکده ریاضی فعالیت میکند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در وبسایت رسمی این مرکز آموزشی، لیلا خاتمی از سال ۲۰۰۴ جغرافیای ایران را ترک کرده و طی دو دهه گذشته در دانشگاههایی در فرانسه، ایتالیا و ایالات متحده به تحصیل و تدریس پرداخته است. این سابقه دانشگاهی، اکنون به یکی از محورهای اصلی انتقاد معترضان تبدیل شده؛ منتقدانی که معتقدند فرزندان و نزدیکان مقامات حکومت تهران، در حالی از امنیت، آزادی و امکانات آکادمیک غرب بهرهمند هستند که مردم ایران با سرکوب، بازداشت و خشونت سیستماتیک روبهرو میشوند.
زمینه شکلگیری این اعتراضات، تنها به مسئله «رانت خانوادگی» محدود نمیشود. خشم کاربران بهطور خاص پس از مواضع اخیر محمد خاتمی شدت گرفته است. او که سالها با عنوان «رئیسجمهوری اصلاحات» شناخته میشد، پس از کشتار گسترده معترضان در هفتههای اخیر، در بیانیهای انقلاب ملی ایران را «توطئهای بزرگ و برنامهریزیشده» توصیف کرد. خاتمی در این بیانیه، با اشاره به اظهارات مقامات اسرائیلی و حمایت آمریکا، تلاش کرد اعتراضات مردمی را نه حاصل خشم و مطالبات داخلی، بلکه نتیجه دخالت خارجی جلوه دهد.
برای بسیاری از ایرانیان، این موضعگیری بهمنزله عبور کامل چهرههای موسوم به «اصلاحطلب» از مردم و ایستادن در کنار ساختار سرکوب تلقی شده است. از همین منظر، کارزار علیه لیلا خاتمی تنها یک مطالبه دانشگاهی نیست، بلکه اقدامی نمادین برای پاسخگو کردن خانوادههای مقامات سابق و فعلی حکومت تهران در عرصه عمومی و بینالمللی است.
این روند نشاندهنده تغییری مهم در کنش سیاسی مردم سرزمین ایران در تبعید است: تمرکز بر مسئولیت اخلاقی نهادهای آموزشی غربی در میزبانی از افرادی که، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، با ساختار قدرتی پیوند دارند که متهم به سرکوب و کشتار شهروندان خود است. هرچند مشخص نیست که این کارزارها به تصمیم عملی دانشگاهها منجر شود یا نه، اما پیام آن روشن است؛ شکاف میان جامعه معترض و نخبگان وابسته به حکومت تهران، حتی در خارج از مرزها نیز به مرحله رویارویی علنی رسیده است.
