فشار سیاسی علیه حکومت تهران؛ درخواست برکناری خامنهای و موج جهانی محکومیت جنایات
همزمان و فرهنگی علیه ساختار حاکم وارد مرحلهای تازه شده است. در تازهترین تحول، ۱۸ کنشگر و فعال سیاسی خارج از جغرافیای ایران با انتشار بیانیهای خواستار برکناری علی خامنهای، رهبر حکومت تهران شدند؛ اقدامی که در کنار موج محکومیتهای بینالمللی، نشانهای از فرسایش روزافزون جایگاه رهبری این حکومت تلقی میشود.
امضاکنندگان این بیانیه با اشاره به نقش مستقیم خامنهای در سیاستهای سرکوبگرانه، او را مسئول اصلی نقض گسترده حقوق بشر، سرکوب اعتراضات مردمی و استمرار چرخه خشونت در جغرافیای ایران دانستهاند. این بیانیه نهتنها یک موضعگیری نمادین، بلکه تلاشی برای بینالمللیسازی مطالبه «پاسخگویی در رأس قدرت» ارزیابی میشود؛ مطالبهای که پیشتر عمدتاً در داخل جامعه معترض مطرح بود.
در همین راستا، بیش از ۸۰۰ هنرمند و سینماگر ایرانی و غیرایرانی نیز با امضای بیانیهای مشترک، «جنایات» حکومت تهران علیه مردم را بهصراحت محکوم کردهاند. اهمیت این بیانیه در آن است که حوزه فرهنگ و هنر، که همواره از ابزارهای نرم قدرت و مشروعیتسازی حکومتها به شمار میرود، اکنون به یکی از کانونهای اعتراض و افشاگری علیه حکومت تهران تبدیل شده است.
ورود گسترده هنرمندان و چهرههای فرهنگی بینالمللی به این عرصه، نشاندهنده شکستهشدن مرزهای سنتی سکوت و بیطرفی فرهنگی در قبال سرکوب در جغرافیای ایران است. این موضعگیریها میتواند پیامدهایی فراتر از عرصه نمادین داشته باشد؛ از افزایش فشار افکار عمومی جهانی گرفته تا تأثیرگذاری بر نهادهای بینالمللی و دولتها در بازنگری روابط خود با حکومت تهران.
شایان ذکر است که همزمانی این دو موج درخواست سیاسی برای برکناری رهبر و محکومیت جنایات وی بیانگر شکلگیری نوعی «اجماع فراملی» علیه ساختار قدرت در تهران است. اجماعی که دیگر صرفاً به نقد سیاستها محدود نمیشود، بلکه مستقیماً مشروعیت شخص رهبر و کلیت نظام حاکم را هدف قرار داده است.
در شرایطی که حکومت تهران همچنان بر سرکوب داخلی و انکار مسئولیت پافشاری میکند، تداوم چنین فشارهایی میتواند هزینههای سیاسی و بینالمللی این رویکرد را بهطور چشمگیری افزایش دهد. بهویژه آنکه پس از اعتراضات سراسری و کشتارهای اخیر، شکاف میان حکومت و جامعه در جغرافیای ایران عمیقتر از همیشه به نظر میرسد و هر بیانیه جدید، این شکاف را بیش از پیش در سطح جهانی برجسته میکند.
